ปีใหม่ 2569 มาพร้อมคำถามสำคัญว่า "เราจะใช้ชีวิตทางการเงินอย่างมั่นคงขึ้นได้อย่างไร?" ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจไทยที่ยังเผชิญความท้าทายหลายด้าน ทั้งภาระหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูงและรายได้ที่ยังไม่มั่นคงสำหรับคนจำนวนมาก ข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (NESDC) ระบุว่า ในไตรมาส 2/2568 หนี้ครัวเรือนไทยอยู่ที่ 86.8% ของ GDP ซึ่งเป็นระดับที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด ขณะเดียวกันแม้อัตราว่างงานจะอยู่เพียง 0.91% แต่ยังมีคนไทยกว่า 2.1 ล้านคน ที่ทำงานไม่เต็มเวลาและมีรายได้ผันผวนต่อเนื่อง อีกด้านหนึ่งรายงานจากธนาคารแห่งประเทศไทย (BOT) พบว่าคนไทยเข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินมากขึ้น แต่ยังมีช่องว่างของความรู้ในการอ่านเงื่อนไข การเข้าใจดอกเบี้ย และการประเมินความเสี่ยง ซึ่งเป็นสาเหตุให้หลายครอบครัวตัดสินใจทางการเงินผิดพลาด
“เคทีซี” หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ในฐานะสถาบันการเงินไทยเพื่อคนไทย มองว่าปีใหม่คือ จังหวะสำคัญในการ “ตั้งหลัก” ด้านการเงิน และหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุด คือ การสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตทางการเงิน ผ่าน 3 ทักษะที่คนไทยควรมีมากที่สุดในปี 2569
1. ทักษะแยกชิ้นส่วนหนี้ (Debt Decomposition) ก่อนสร้างแผนชีวิตปีใหม่
เมื่อพูดถึงการเริ่มต้นใหม่ หลายคนตั้งใจ “เคลียร์หนี้” หรือ “ลดภาระดอกเบี้ย” แต่ความจริงคือ การรู้ยอดหนี้ยังไม่พอ สิ่งที่สำคัญกว่า คือการ “เข้าใจโครงสร้างหนี้” เพื่อวางแผนได้อย่างถูกต้องและลดต้นทุนในระยะยาว ด้วยกรอบคิด 3D of Debt สำหรับปี 2569 ดังนี้
- DNA ของหนี้ ตรวจประเภทดอกเบี้ย (Effective vs Flat) ค่าปรับ ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายแฝง
- Dynamics เข้าใจแรงส่งของดอกเบี้ยทบต้น รวมถึงความเสี่ยงจากการชำระขั้นต่ำ
- Decision Rule จัดลำดับปิดหนี้ “ดอกเบี้ยแพงที่สุดก่อน” เพื่อทำให้ภาระลดลงเร็วที่สุด
ทักษะนี้สอดคล้องกับผลสำรวจที่พบว่าคนไทยจำนวนมากยังไม่เข้าใจผลิตภัณฑ์การเงินของตนเอง ทำให้การแก้ปัญหาหนี้ล่าช้าและมีต้นทุนสูงโดยไม่จำเป็น
2. ทักษะ “กระแสเงินสดยืดหยุ่น” (Adaptive Cash Flow) สำหรับปีที่คาดเดาไม่ได้
แม้ปีใหม่จะเป็นช่วงของเป้าหมายและความหวังใหม่ แต่ความเป็นจริงคือ ปี 2569 ยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน โดยเฉพาะรายได้ของประชาชนที่มีคนทำงานไม่เต็มเวลาจำนวนมาก ทำให้สูตรบริหารรายรับ–รายจ่ายเดิมๆ อาจไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป เคทีซีเสนอสูตรงบประมาณ “Thai Adaptive 50–30–20” ฉบับปี 2569 ที่ยืดหยุ่นขึ้นเพื่อสภาพรายได้จริงของครอบครัวไทย
- 50% สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น พร้อมปรับลดรายจ่ายผูกมัดที่ไม่เกิดคุณค่า
- 30% ป็น “กันชนรายได้ผันผวน” สำหรับเดือนที่รายได้น้อยกว่าปกติ
- 20% สำหรับออมหรือใช้ปิดหนี้ที่ดอกเบี้ยสูงที่สุด
สูตรนี้ช่วยให้ครอบครัวไทยตั้งหลักได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงจากการขาดสภาพคล่อง และรับมือความไม่แน่นอนได้อย่างเหมาะสมกับบริบทเศรษฐกิจปีนี้
3. ทักษะ “รู้เท่าทันข้อมูลการเงิน” (Financial Information Literacy) ในยุคโซเชียลครองเมือง
ปี 2569 คือปีที่ข้อมูลหลั่งไหลเร็วที่สุด โดยเฉพาะคอนเทนต์ด้านการเงินที่พบได้บนโซเชียลมีเดียมากกว่าแหล่งข้อมูลทางการ ดังนั้นการตัดสินใจทางการเงินผิดพลาดจึงเกิดขึ้นง่ายกว่าที่เคย งานวิจัยปี 2025 พบว่า “เพื่อนและโซเชียลมีเดีย” มีอิทธิพลสูงต่อการใช้จ่ายและการออมของคนไทยรุ่นใหม่ ทำให้การรู้เท่าทันข้อมูลกลายเป็นทักษะสำคัญของยุคนี้ เคทีซีแนะนำกติกาคัดกรองข้อมูลการเงินแบบสั้นๆ ที่ใช้ได้จริง เรียกว่า FILT (ฟิลท์) เพื่อช่วยให้คนไทยไม่ตกเป็นเหยื่อคอนเทนต์ชวนเชื่อ ข่าวปลอม หรือคำ
แนะนำด้านการเงินที่ขาดความน่าเชื่อถือ
- F – Fact check เป็นข้อมูลจากภาครัฐหรือแหล่งวิชาการหรือไม่
- I – Incentive ผู้ให้ข้อมูลมีแรงจูงใจเชิงขายหรือไม่
- L – Legal เกี่ยวข้องกับสัญญาหรือความเสี่ยงทางกฎหมายหรือไม่
- T – Time-bound ตัวเลขอัปเดตล่าสุดหรือเป็นข้อมูลล้าสมัย
MVFL หรือ Minimum Viable Financial Literacy™ จุดเริ่มต้นปีใหม่ที่ทำได้จริง
เพื่อให้คนไทยเริ่มปีใหม่ด้วยความพร้อม เคทีซีเสนอกรอบความรู้ทางการเงินขั้นต่ำที่ครอบครัวไทยควรมี ซึ่งไม่ใช่แค่ ทักษะการเงิน แต่คือนิสัยทางการเงินที่ปลอดภัย สำหรับปี 2569 ได้แก่:
- รู้ดอกเบี้ย Effective ของหนี้ทุกก้อน
- มีเงินกันชนอย่างน้อย 1.5 เดือน สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น
- ตัดรายจ่ายผูกมัดที่ไม่จำเป็นออกอย่างน้อย 2 รายการ
- ใช้กติกา FILT ก่อนเชื่อหรือแชร์ข้อมูลการเงินใดๆ
- จัดลำดับการปิดหนี้ดอกเบี้ยสูงที่สุดก่อน
- ทบทวนงบการเงินครอบครัวเดือนละครั้ง
ปีใหม่ไม่ใช่แค่จุดเริ่มต้น แต่คือโอกาสในการสร้างหลักคิดทางการเงินที่แข็งแรงกว่าเดิม เคทีซีเชื่อว่าความรู้คือพลัง และการรู้เท่าทันการเงินคือ ภูมิคุ้มกันชีวิตที่จะอยู่กับคนไทยไปตลอดปี 2569 และปีต่อๆ ไป ในฐานะสถาบันการเงินไทยเพื่อคนไทย เคทีซีมุ่งสนับสนุนองค์ความรู้ด้านการเงินที่ใช้งานได้จริง เพื่อให้ทุกครอบครัวสามารถใช้ชีวิตทางการเงินได้อย่างมั่นคงและมั่นใจในปีใหม่และอนาคตข้างหน้า
ข่าวเด่น