ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือOKMD เปิดเผยว่า จากผลการสำรวจ 'ดัชนีชี้วัดศักยภาพการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน (OKMD Lifelong Learning Index)' พบว่าคะแนนภาพรวมของประเทศอยู่ที่ 0.77 โดยเฉพาะในมิติด้านทัศนคติ (Learning Mindsets) ที่อยู่ในระดับสูง สะท้อนว่าคนไทยมีความตั้งใจในการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ในมิตินิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) และการเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะอินเทอร์เน็ตและแหล่งเรียนรู้คุณภาพ ยังเป็นข้อจำกัดสำคัญ
‘วันนี้โจทย์ของประเทศไม่ใช่การทำให้คนไทยอยากเรียนรู้ เพราะเรามีสิ่งนั้นอยู่แล้ว แต่คือการทำให้ทุกคน ‘เข้าถึง’ การเรียนรู้ได้จริงอย่างเท่าเทียม หากระบบยังไม่เปิดโอกาส ศักยภาพของคนก็จะไม่ถูกปลดล็อก’ ดร. ทวารัฐ กล่าว
ผู้อำนวยการ OKMD กล่าวด้วยว่า นอกจากนี้ ข้อมูลยังสะท้อนความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่อย่างมีนัยสำคัญ โดยภาคกลางมีค่าดัชนีสูงสุด ขณะที่บางภูมิภาคยังอยู่ในระดับต่ำกว่า โดยเฉพาะด้านนิเวศการเรียนรู้ ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานและโอกาสทางเศรษฐกิจ ขณะเดียวกัน ผลการจัดทำ ‘ดัชนีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประเทศไทย (Thailand Lifelong Learning Index: TLLI)’ โดย สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา พบว่า ภาพรวมประเทศอยู่ในระดับ ‘พอใช้’ (23.96 จาก 36 คะแนน) และมีเพียง 7 จังหวัดที่อยู่ในระดับ ‘ดี’ สะท้อนภาพรวมของประเทศที่ยังต้องเร่งยกระดับอย่างเป็นระบบ ซึ่งแสดงให้เห็นว่า ความเหลื่อมล้ำทางการเรียนรู้ ไม่ใช่แค่เรื่องการศึกษา แต่คือรากฐานของความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ หากไม่เร่งแก้ ช่องว่างนี้จะยิ่งขยายและกระทบความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
อีกหนึ่งประเด็นสำคัญ ดร.ทวารัฐ ย้ำว่า คือบทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัล โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่กำลังกลายเป็นเครื่องมือพื้นฐานของการเรียนรู้ และสร้างเส้นแบ่งใหม่ในสังคม ‘AI ไม่ใช่เรื่องของอนาคตอีกต่อไป แต่เป็นทักษะของปัจจุบัน คนที่ใช้ AI เป็นจะเรียนรู้และพัฒนาได้เร็วกว่า ขณะที่คนที่เข้าไม่ถึง จะยิ่งถูกทิ้งห่าง
ดร.ทวารัฐ กล่าวว่า ในฐานะหน่วยงานด้านการพัฒนาองค์ความรู้ของประเทศ OKMD เดินหน้าขับเคลื่อน ‘นิเวศการเรียนรู้’ อย่างเป็นระบบ ผ่านการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ต้นแบบ เช่น TK Park และMuseum Siam การขยายเครือข่ายความร่วมมือในภูมิภาค และการพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัล OKMD Knowledge Portal เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงองค์ความรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา ‘เป้าหมายของเราไม่ใช่แค่เพิ่มจำนวนแหล่งเรียนรู้ แต่คือทำให้ ‘การเรียนรู้’ เป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และเป็นต้นทุนสำคัญในการสร้างโอกาสใหม่ของคนไทย
“การขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่ ‘สังคมแห่งการเรียนรู้’ ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชน ประเทศที่แข่งขันได้ ไม่ใช่ประเทศที่มีทรัพยากรมากที่สุด แต่คือประเทศที่ประชาชนไม่หยุดเรียนรู้” ผู้อำนวยการ OKMD กล่าวทิ้งท้าย
ข่าวเด่น