ตลอดช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ตลาดการเงินทั่วโลกแทบจะเดินอยู่บนความหวังเดียวกัน นั่นคือ ความหวังที่ว่าธนาคารกลางสหรัฐอเมริกา หรือ Fed กำลังเข้าใกล้จุดเริ่มต้นของวงจรการปรับลดอัตราดอกเบี้ย หลังจากใช้นโยบายการเงินที่เข้มงวดต่อเนื่องเพื่อสกัดเงินเฟ้อที่พุ่งขึ้นสูงสุดในรอบหลายทศวรรษ ความคาดหวังดังกล่าวไม่ได้ส่งผลเฉพาะต่อตลาดหุ้นสหรัฐเท่านั้น แต่ยังสะท้อนผ่านการเคลื่อนไหวของตลาดการเงินทั่วโลก ตั้งแต่ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ ราคาทองคำ ตลาดพันธบัตร ไปจนถึงทิศทางเงินทุนเคลื่อนย้ายในประเทศเกิดใหม่ นักลงทุนจำนวนมากเชื่อว่า หาก Fed เริ่มลดดอกเบี้ยได้จริง ต้นทุนทางการเงินทั่วโลกจะเริ่มผ่อนคลายลง และอาจกลายเป็นแรงหนุนสำคัญต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจและสินทรัพย์เสี่ยงในปีนี้
อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา บรรยากาศในตลาดเริ่มเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐหลายชุดออกมาแข็งแกร่งกว่าที่คาด ขณะที่ความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อยังไม่หายไป ทำให้นักลงทุนเริ่มปรับมุมมองใหม่ต่อทิศทางนโยบายการเงินของ Fed จากเดิมที่ตลาดให้น้ำหนักกับโอกาสการปรับลดดอกเบี้ยเป็นหลัก ปัจจุบันนักลงทุนจำนวนไม่น้อยเริ่มกลับมาประเมินความเป็นไปได้ที่เฟดอาจคงดอกเบี้ยในระดับสูงเป็นเวลานานกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้ และในบางช่วง ความเป็นไปได้ของการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมก็เริ่มถูกนำกลับมาพิจารณาอีกครั้ง
การเปลี่ยนแปลงของความคาดหวังนี้ อาจเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของตลาดการเงินโลกในปีนี้ เพราะเดิมที นักลงทุนจำนวนมากมองว่าการต่อสู้กับเงินเฟ้อของเฟดใกล้เข้าสู่ช่วงสุดท้าย หลังจากอัตราเงินเฟ้อปรับลดลงจากจุดสูงสุดในช่วงที่ผ่านมา แม้จะยังไม่กลับสู่เป้าหมาย 2% แต่แนวโน้มโดยรวมถือว่าดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในมุมมองของตลาด หากเงินเฟ้อชะลอลงต่อเนื่อง และเศรษฐกิจเริ่มเย็นลง Fed ก็จะมีพื้นที่ในการลดดอกเบี้ย เพื่อสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงกลับซับซ้อนกว่านั้น เนื่องจากข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐหลายรายการ ยังคงสะท้อนภาพของเศรษฐกิจที่แข็งแรงกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ไว้ โดยเฉพาะตลาดแรงงานที่ยังสร้างตำแหน่งงานใหม่ได้ในระดับสูง อัตราการว่างงานยังอยู่ในระดับต่ำ และการใช้จ่ายของภาคครัวเรือนยังไม่ชะลอตัวลงอย่างชัดเจน
สำหรับ Fed ภาพดังกล่าวมีความสำคัญอย่างมาก เพราะตราบใดที่เศรษฐกิจยังคงแข็งแรง ความจำเป็นในการลดดอกเบี้ยก็จะลดลงตามไปด้วย และในอีกด้านหนึ่ง ความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อเริ่มกลับมาเป็นประเด็นที่ตลาดจับตาอีกครั้ง โดยเฉพาะจากสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ที่อาจส่งผลกระทบต่ออุปทานพลังงานโลก หากราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง ผลกระทบย่อมไม่จำกัดอยู่เพียงราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเท่านั้น แต่ยังสามารถส่งผ่านไปยังต้นทุนการขนส่ง ต้นทุนการผลิต และราคาสินค้าในหลายภาคส่วน ซึ่งอาจทำให้แรงกดดันด้านเงินเฟ้อกลับมาเพิ่มขึ้นอีกครั้ง ตรงนี้ คือ สิ่งที่ Fed กังวลมากที่สุด เพราะแม้เงินเฟ้อจะปรับลดลงจากจุดสูงสุดแล้ว แต่หากแรงกดดันด้านราคากลับมาสูงขึ้นอีกครั้ง เฟดอาจจำเป็นต้องคงดอกเบี้ยในระดับสูงเป็นเวลานานกว่าที่ตลาดคาด หรือในกรณีที่รุนแรงกว่านั้น อาจต้องกลับมาใช้นโยบายการเงินที่เข้มงวดขึ้นอีกครั้ง
ผลที่ตามมา คือ แนวคิด “Higher for Longer” หรือ ภาวะดอกเบี้ยสูงเป็นเวลานาน เริ่มกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง แตกต่างจากในช่วงต้นปีนี้ ที่นักลงทุนจำนวนมากเชื่อว่าประเด็นนี้กำลังจะจบลง และตลาดกำลังเข้าสู่ยุคของการผ่อนคลายนโยบายการเงิน แต่ปัจจุบัน หลายฝ่ายเริ่มกลับมาประเมินใหม่ว่า ดอกเบี้ยอาจอยู่ในระดับสูงนานกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้ การเปลี่ยนแปลงของมุมมองดังกล่าว สะท้อนออกมาอย่างชัดเจนผ่านตลาดการเงิน อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ หรือ Bond Yield ปรับตัวขึ้นในหลายช่วงที่ผ่านมา เงินดอลลาร์กลับมาแข็งค่าขึ้นเมื่อเทียบกับสกุลเงินสำคัญ ขณะที่เครื่องมือ FedWatch ของ CME Group เริ่มสะท้อนความเป็นไปได้ที่เฟดอาจไม่ลดดอกเบี้ยในปีนี้ และมีนักลงทุนจำนวนหนึ่งเริ่มให้น้ำหนักต่อโอกาสการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมในช่วงปลายปี
แม้โอกาสดังกล่าวจะยังไม่ใช่ฉันทามติหลักของตลาด เป็นเพียงการที่นักลงทุนเริ่มนำความเป็นไปได้นี้กลับมาพิจารณา แต่ก็ถือว่าเป็นสัญญาณสำคัญว่า มุมมองของตลาดกำลังเปลี่ยนไป ซึ่งผลกระทบของมัน ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสหรัฐเท่านั้น เพราะในโลกการเงินปัจจุบัน อัตราดอกเบี้ยของสหรัฐเปรียบเสมือนต้นทุนทางการเงินหลักของโลก เมื่อความคาดหวังเกี่ยวกับดอกเบี้ยสหรัฐเปลี่ยนแปลง ตลาดการเงินทั่วโลกย่อมได้รับผลกระทบตามไปด้วย
สำหรับประเทศเกิดใหม่ รวมถึงประเทศไทย ภาวะดอกเบี้ยสูงของสหรัฐมักส่งผลให้เงินทุนไหลเข้าสู่สินทรัพย์ดอลลาร์สหรัฐมากขึ้น ค่าเงินดอลลาร์จะแข็งค่าขึ้น ขณะที่สกุลเงินในตลาดเกิดใหม่เผชิญแรงกดดันให้อ่อนค่าลง ซึ่งเงินบาทเอง ก็เป็นหนึ่งในสกุลเงินที่ได้รับผลกระทบจากแนวโน้มดังกล่าว โดยในช่วงที่ผ่านมา ค่าเงินบาทเผชิญแรงกดดันจากการแข็งค่าของดอลลาร์ รวมถึงความไม่แน่นอนของกระแสเงินทุนต่างชาติ นอกจากนี้ ต้นทุนทางการเงินที่อยู่ในระดับสูงยังส่งผลต่อภาคธุรกิจทั่วโลก ทั้งในด้านต้นทุนการกู้ยืม การลงทุน และการขยายกิจการ ซึ่งอาจส่งผลต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะต่อไป
สิ่งที่เห็นได้ชัดในเวลานี้ คือ ตลาดไม่ได้มองนโยบายการเงินของ Fed ด้วยกรอบความคิดแบบเดียวกับเมื่อหลายเดือนก่อนอีกแล้ว ความเชื่อที่ว่า Fed กำลังเข้าใกล้วงจรลดดอกเบี้ยเริ่มถูกท้าทายจากข้อมูลเศรษฐกิจที่ยังแข็งแรง และความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อที่ยังไม่หมดไป จากวันที่นักลงทุนจำนวนมากมั่นใจว่า Fed กำลังเข้าใกล้วงจรลดดอกเบี้ย วันนี้ตลาดกลับมาอยู่ในภาวะที่ต้องจับตาตัวเลขเงินเฟ้อทุกเดือน ติดตามข้อมูลตลาดแรงงานอย่างใกล้ชิด และเฝ้าระวังความเสี่ยงจากปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์มากกว่าที่เคย เพราะตราบใดที่เงินเฟ้อยังไม่กลับสู่เป้าหมายอย่างมั่นคง และเศรษฐกิจสหรัฐยังคงแสดงความแข็งแกร่งได้ต่อเนื่อง ความเป็นไปได้ของการคงดอกเบี้ยสูงเป็นเวลานาน หรือแม้แต่การกลับมาพูดถึงการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม ก็ยังคงเป็นประเด็นที่ตลาดไม่อาจมองข้ามได้
ข่าวเด่น