• สหภาพยุโรปกำลังขยาย CBAM จากสินค้าต้นน้ำ ไปสู่สินค้าปลายน้ำที่ใช้เหล็กและอะลูมิเนียมเข้มข้น
- CBAM เดิมครอบคลุมสินค้า 6 กลุ่มหลักที่ปล่อยคาร์บอนสูง ได้แก่ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม ปุ๋ย ปูนซีเมนต์ ไฟฟ้า และไฮโดรเจน โดยมีเป้าหมายเพื่อปรับราคาคาร์บอนให้เท่าเทียมกับที่ EU ดำเนินการในอุตสาหกรรมเป้าหมาย
- CBAM ได้เข้าสู่ระยะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2026 ขณะที่ร่างกฎหมายใหม่สะท้อนทิศทางที่เข้มขึ้นของสหภาพยุโรป โดยขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำบางประเภทที่ใช้เหล็กและอะลูมิเนียมเข้มข้น เพื่อป้องกันการหลบเลี่ยง (Anti-Circumvention) ผ่านการแปรรูปหรือเปลี่ยนรูปสินค้า
- ตามร่างปัจจุบัน ขอบเขตสินค้าปลายน้ำที่เพิ่มเข้ามาคาดว่าจะเริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2028 หากร่างกฎหมายผ่านกระบวนการพิจารณาครบถ้วน
• สินค้าที่อยู่ในร่างขยายไม่ได้จำกัดอยู่แค่โลหะพื้นฐาน แต่ครอบคลุมสินค้าแปรรูปและสินค้าปลายน้ำหลายกลุ่ม
- กลุ่มสินค้าที่ถูกเพิ่มในร่างขยาย CBAM ส่วนใหญ่เป็นสินค้าที่ใช้เหล็กหรืออะลูมิเนียมเป็นองค์ประกอบสำคัญ และอยู่ถัดลงมาในห่วงโซ่อุปทานจากสินค้าต้นน้ำเดิม
- กลุ่มสินค้าที่ควรติดตามตามร่างปัจจุบัน ได้แก่ สินค้าโลหะและอุปกรณ์ประกอบ เช่น ตะแกรงลวด ตะปู สปริง และอุปกรณ์ยึดติด เครื่องจักรและอุปกรณ์ เช่น เครื่องยนต์ ปั๊ม หัวเผา สายพานลำเลียง และหุ่นยนต์อุตสาหกรรมอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น มอเตอร์ หม้อแปลง ตัวเหนี่ยวนำ และสายไฟหุ้มฉนวน ยานยนต์และชิ้นส่วน เช่น รถขนส่งสินค้า โครงรถ ตัวถัง เกียร์ ล้อ ระบบกันสะเทือน และรถพ่วง รวมถึง เฟอร์นิเจอร์โลหะ อาคารสำเร็จรูป และเครื่องวิเคราะห์ก๊าซหรือควันบางประเภท
- ทั้งนี้ ยังไม่ใช่รายการสินค้าสุดท้ายตามกฎหมาย และอาจเปลี่ยนแปลงได้หลังการพิจารณาและการเจรจาระหว่างสหภาพยุโรป
• ร่างขยาย CBAM ยังไม่ใช่กฎหมายฉบับสุดท้าย แต่ความคืบหน้าชัดขึ้น
- สถานะล่าสุดของร่างกฎหมายคือ ข้อเสนอเสร็จแล้ว และอยู่ระหว่างการพิจารณาวาระแรก โดยคณะกรรมาธิการยุโรปเสนอร่างเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2025 ขณะที่คณะมนตรีสหภาพยุโรปเห็นชอบจุดยืนเจรจาเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2026 และคณะกรรมาธิการสิ่งแวดล้อมของรัฐสภายุโรปลงมติแล้วเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2026
- ขั้นตอนถัดไปคือการลงมติในที่ประชุมใหญ่ของรัฐสภายุโรป จากนั้นจึงเข้าสู่การเจรจาสามฝ่ายระหว่างรัฐสภายุโรป คณะมนตรีสหภาพยุโรป และคณะกรรมาธิการยุโรป เพื่อสรุปข้อความกฎหมายและรายการสินค้าสุดท้าย
- สำหรับผู้ประกอบการไทย เรื่องนี้ยังไม่ใช่ภาระที่มีผลทันที แต่เป็นสัญญาณที่ควรเริ่มติดตาม ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกไปสหภาพยุโรป หรืออยู่ในห่วงโซ่อุปทานของสินค้าที่ใช้เหล็กและอะลูมิเนียมเข้มข้น อาจเริ่มประเมินความเกี่ยวข้องของสินค้าและติดตามความชัดเจนของรายการสินค้าสุดท้ายในระยะต่อไป
ข่าวเด่น